Sơn Hòa một miền quê “Chưa mưa đã lụt - chưa nắng đã hạn”, 90% dân số sống bằng nghề nông, đời sống nhân dân vô cùng bấp bênh. Hơn thế nữa, trải qua hai cuộc chiến tranh chống Pháp và chống Mỹ, nguồn lao động chính đã phục vụ tuyền tuyến, chỉ còn lại lao động nữ là chính. Trước tình hình trên vào tháng 5 năm 1954 Đảng bộ xã Sơn Hòa quyết định thành lập Nhà trẻ để bố mẹ yên tâm sản xuất. Sau khi đại hội Đảng ra Nghị quyết, Hợp tác xã Sơn Hòa đã nhanh chóng thực hiện chủ trương của Đảng bộ, thành lập được 4 nhóm trẻ dạy nhờ ở 4 nhà dân, gồm các xóm 1, xóm 4, xóm 5 và xóm 9 do cô Nguyễn Thị Nhung phụ trách. Hàng tháng Hợp tác xã trả lương cho các “Cô giáo” bằng điểm quy ra thóc. Các cháu đến gửi trẻ không thu học phí, cháu mẫu giáo mỗi cháu mỗi mùa nộp 3-5 kg thóc. Phong trào nhà trẻ, mẫu giáo Sơn Hòa lúc ấy cũng khá rầm rộ và năm 1980 Nhà trẻ Sơn Hòa đạt danh hiệu tiên tiến xuất sắc và đã được công nhận Tổ lao động Xã hội chủ nghĩa.

    Năm 1987, Hợp tác xã đầu tư kinh phí xây trường tại xóm 2 (Thôn Bình Hòa) và đặt tên là “Nhà trẻ Hòa Mỹ” - chính là địa điểm trường Mầm non Sơn Hòa ngày nay.

Năm học 1998-1999, trường được đổi tên là Mầm non bán công Sơn Hòa, Hiệu trưởng là cô Lê Thị Minh Thảo. Cô Thảo nguyên là phụ trách chủ lực “ Vở lòng” nên có kinh nghiệm trong việc xây dựng phong trào và chỉ đạo chuyên môn, ba năm liên tục (1999-2000; 2000-2001; 2001-2002) trường Mầm non Bán công Sơn Hòa đạt danh hiệu trường Tiên tiến cấp cơ sở.

Từ năm học 2005-2006, cô giáo Trần Thị Anh Đào - được bổ nhiệm làm Hiệu trưởng trường Mầm non bán công Sơn Hòa, lúc bấy giờ trường có 03 điểm trường, trong đó 2 điểm trường lẻ phải học nhờ ở họi quán thôn.

          Trải qua những tháng ngày thiếu thốn về cơ sở vật chất, với sự quyết tâm, đồng sức đồng lồng của tập thể cán bộ giáo viên, sự quan tâm chỉ đạo sâu sát của Phòng Giáo dục đào tạo Hương Sơn, chính quyền địa phương nên cơ sở vật chất nhà trường ngày càng khang trang và xóa được 1 điểm lẻ.

Năm 2010 trường mầm non bán công Sơn Hòa đã có bước chuyển mình mới - đó là trường được chuyển từ trường Mầm non bán công sang trường mầm non công lập và gọi là trường Mầm non Sơn Hòa ngày nay.

Năm học 1998-1999, trường được đổi tên là Mầm non bán công Sơn Hòa, Hiệu trưởng là cô Lê Thị Minh Thảo. Cô Thảo nguyên là phụ trách chủ lực “ Vở lòng” nên có kinh nghiệm trong việc xây dựng phong trào và chỉ đạo chuyên môn, ba năm liên tục (1999-2000; 2000-2001; 2001-2002) trường Mầm non Bán công Sơn Hòa đạt danh hiệu trường Tiên tiến cấp cơ sở.

Từ năm học 2005-2006, cô giáo Trần Thị Anh Đào - được bổ nhiệm làm Hiệu trưởng trường Mầm non bán công Sơn Hòa, lúc bấy giờ trường có 03 điểm trường, trong đó 2 điểm trường lẻ phải học nhờ ở họi quán thôn.

          Trải qua những tháng ngày thiếu thốn về cơ sở vật chất, với sự quyết tâm, đồng sức đồng lồng của tập thể cán bộ giáo viên, sự quan tâm chỉ đạo sâu sát của Phòng Giáo dục đào tạo Hương Sơn, chính quyền địa phương nên cơ sở vật chất nhà trường ngày càng khang trang và xóa được 1 điểm lẻ.

Năm 2010 trường mầm non bán công Sơn Hòa đã có bước chuyển mình mới - đó là trường được chuyển từ trường Mầm non bán công sang trường mầm non công lập và gọi là trường Mầm non Sơn Hòa ngày nay.

Năm 2011 đến nay Xã Sơn Hòa luôn đạt chuẩn Phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em năm tuổi một cách vững chắc.

Năm 2013, trường được đầu tư xây dựng dãy nhà 2 tầng kiên cố, mua sắm tương đối đầy đủ nọi thất các phòng chức năng, đồ dùng thiết bị dạy học, trường được đưa về một điểm cảnh quan xanh-sạch- đẹp và được Ủy ban nhân dân tỉnh Hà Tĩnh kiểm tra, công nhận trường đạt chuẩn quốc gia mức độ I giai đoạn 2013-2018 và năm 2016 được Sở Giáo dục Đào tạo đánh giá, công nhận trường đạt tiêu chuẩn chất lượng giáo dục cấp độ III.

Chặng đường sáu ba năm hình thành và phát triển, từ chỗ cơ sở vật chất còn nghèo nàn, học nhờ nhà dân, nhà hội quán, nay trường đã có cơ sở vật chất tương đối khang trang, với đầy đủ trang thiết bị đồ dùng, đồ chơi, môi trường giáo dục trong nhóm lớp, ngoài trời đảm bảo cho công tác nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ. Hệ thống các phòng học, phòng chức năng kiên cố đầy đủ theo quy định.

Trong những năm qua, trường đã làm tốt công tác chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ, đã huy động được học sinh đến trường đạt tỷ lệ cao. Các cuộc vận động, các phong trào thi đua do cấp trên phát động luôn được nhà trường nghiêm túc thực hiện và đạt kết quả tốt, đặc biệt là phong trào “Xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực”. Nhiều năm liền trường đạt danh hiệu “Tập thể lao động tiên tiến”; “Tập thể lao động xuất sắc”

Năm học 2017 - 2018, toàn trường có 13 cán bộ, giáo viên, nhân viên,  trong đó 2 cán bộ quản lí, 8 giáo viên và 3 nhân viên, trình độ đào tạo đạt trên chuẩn 100% . Có 4 nhóm, lớp với 113 học sinh, 100% trẻ được học 2 buổi trên ngày và ăn bán trú. 

Sân chơi rộng rãi, thoáng mát, đạt theo chuẩn, có sân chơi thực hành an toàn giao thông đường bộ; đồ chơi ngoài trời đa dạng, phong phú; cây xanh, cây cảnh, vườn rau xanh với nhiều loại rau đáp ứng nhu cầu bếp ăn bán trú.

Xây dựng tôn tạo cảnh quan, xây dựng vườn trường, sân chơi an toàn giao thông, môi trường giáo dục trong nhóm lớp và ngoài trời luôn được nhà trường quan tâm, môi trường giáo dục luôn đảm bảo an toàn, than thiện đồng thời giúp trẻ tích cực khám phá trải nghiệm.

Nhà trường có mô hình chợ quê để trẻ được tham gia bán hàng, giao tiếp với các bạn bè, trẻ được trải nghiệm mua, bán các sản phẩm nông nghiệp như gạo, ngô, khoai, sắn; các sản phẩm của nghề truyền thống địa phương như: nón, rổ, rá, hay chuẩn bị Tết cổ truyền thì thay đổi các loại hàng hóa khác như: Bánh chưng, bánh dày, mứt, bánh kẹo, hoa,…qua đó trẻ hình dung, tưởng tượng được đó là khu chợ mà hàng ngày người lớn tham gia mua bán hàng hóa phục vụ đời sống gia đình.

Phía ngoài sân trường bố trí theo từng khu vực chơi phù hợp độ tuổi, nội dung chơi (Sân chơi phát triển vận động, mô hình sân chơi an toàn giao thông, sân chơi với đồ chơi ngoài trời, vườn rau, vườn cây ăn quả,... Mua sắm thiết bị chơi thực hành giao thông để cho trẻ được thực hành trải nghiêm với luật lệ ATGT trong trường MN). Vườn cổ tích được xây dựng là sân chơi bổ ích giúp trẻ biết thêm nhiều câu chuyện, tái hiện nhân vật trong các câu chuyện cổ tích “Cô bé quàng khăn đỏ”, “Cây khế” tạo được đưa sự hứng thú không những cho các cháu mà còn với cả các bậc phụ huynh.

Bên cạnh việc củng cố xây dựng cơ sở vật chất thì việc nâng cao chất lượng đội ngũ luôn được nhà trường quan tâm. Đó là tạo điều kiện cho giáo viên học tập nâng cao trình độ, tham quan học hỏi trường bạn, tổ chức các hội thi, như thi giáo viên dạy giỏi, hội thi làm đồ dung, đồ chơi,… nhằm giúp giáo viên có khả năng tìm hiểu, khai thác, đổi mới trong các hoạt động nuôi dưỡng, chăm sóc và giáo dục trẻ.

Nhờ vậy công tác chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ ngày càng đạt hiệu quả cao, tỷ lệ huy động trẻ mẫu giáo đến trường đạt 100% và trên 40% trẻ nhà trẻ; tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng thể nhẹ cân 1,54%, suy dinh dưỡng thể thấp còi: 3,85%; 100% trẻ được đảm bảo an toàn tuyệt đối cả về thể chất lẫn tinh thần.

Trẻ đến trường  được tham gia học tập, vui chơi, rèn luyện kỹ năng sống, được tham gia các hoạt động tập thể, chơi trò chơi dân gian, được khám phá trải nghiệm qua các hoạt động học.

Đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên trường Mầm non Sơn Hòa hôm nay, tiếp tục noi gương thế hệ nhà giáo đi trước, đẩy mạnh việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, tiếp tục thực hiện nội dung các cuộc vận động, các phong trào thi đua của ngành; Huy động nguồn lực để xây dựng cơ sở vật chất nhà trường đáp ứng với yêu cầu chăm sóc và giáo dục trẻ trong thời kỳ hiện đại. Tập trung xây dựng môi trường giáo dục, tạo cảnh quan trong nhà trường xanh - sạch - đẹp, an toàn, thân thiện; tiếp tục đổi mới công tác quản lý; nâng cao chất lượng thực hiện chương trình giáo dục mầm non, đổi mới hoạt động chăm sóc nuôi dưỡng và giáo dục trẻ; tăng cường công tác tuyên truyền để nâng cao nhận thức và trách nhiệm của xã hội đối với sự phát triển giáo dục, thực hiện hoàn thành xuất săc nhiệm vụ, quyết tâm đưa tập thể nhà trường ngày càng lớn mạnh, phát triển về mọi mặt, giữ vững trường đạt chuẩn quốc gia, đạt tiêu chuẩn chất lượng giáo dục cấp độ III, góp phần xây dựng thành công xã Sơn Hòa đạt chuẩn Nông thôn mới đồng thời tạo lòng tin đối với phụ huynh và nhân dân xã nhà./.